Παναθηναϊκός: Το σχέδιο Αλαφούζου για τη Λεωφόρο και τα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει

Το ντοκιμαντέρ ήταν αφιερωμένο τόσο στη μακρά διαδρομή του «Απόστολος Νικολαΐδης» όσο και στις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν τη μετακόμιση του ποδοσφαιρικού τμήματος και του Ερασιτέχνη στις νέες εγκαταστάσεις του Βοτανικού. Στο επίκεντρο της πρότασης, που παρουσιάστηκε από τον Γιάννη Αλαφούζο, βρίσκεται η διατήρηση σημαντικού τμήματος του ιστορικού γηπέδου, σε αντίθεση με το υφιστάμενο πλαίσιο της Διπλής Ανάπλασης, το οποίο προβλέπει την κατεδάφισή του.

Η φιλοσοφία του σχεδίου στηρίζεται στην ανάδειξη της ιστορικής και συμβολικής αξίας της Λεωφόρου, με στόχο να διατηρηθεί ως σημείο αναφοράς όχι μόνο για τον Παναθηναϊκό αλλά και για την ίδια την πόλη της Αθήνας. Την αρχιτεκτονική επεξεργασία της πρότασης έχει αναλάβει ο αρχιτέκτονας Ανδρέας Κούρκουλας, ο οποίος είχε συμμετάσχει και στο σχέδιο ανακατασκευής της Λεωφόρου το 2016, ένα έργο που τελικά δεν προχώρησε. Σύμφωνα με το πλάνο που έχει διαμορφωθεί, προβλέπεται η διατήρηση της κεντρικής εξέδρας επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, καθώς και των δύο πετάλων του γηπέδου.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός εκτεταμένου χώρου πρασίνου στο εσωτερικό του οικοπέδου, σε συνδυασμό με αθλητικές εγκαταστάσεις που θα φιλοξενούν δραστηριότητες για τους κατοίκους της Αθήνας. Στο σχέδιο περιλαμβάνονται, επίσης, η κατασκευή μικρού γηπέδου μπάσκετ και κολυμβητηρίου κάτω από τις διατηρούμενες εξέδρες, ενώ οι πλευρικές κερκίδες προβλέπεται να μετατραπούν σε εμπορικούς χώρους. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ως στόχο να εξασφαλίσει πόρους για τη συντήρηση και τη βιωσιμότητα των εγκαταστάσεων, περιορίζοντας την ανάγκη εξωτερικής χρηματοδότησης. Επιπλέον, προβλέπεται η αξιοποίηση του χώρου του Τάφου του Ινδού με ελεύθερη πρόσβαση για το κοινό, δίνοντας νέα ζωή σε ένα ιδιαίτερο σημείο/τοπόσημο της περιοχής.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η πρόταση έχει ήδη τεθεί υπόψη τόσο του Δήμου Αθηναίων όσο και της κεντρικής διοίκησης της Πολιτείας. Στο πλαίσιο αυτό ερμηνεύονται και οι πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, σχετικά με τη δυνατότητα διατήρησης της Θύρας 13 κατά την ανάπλαση της περιοχής. Η προοπτική που εξετάζεται συνδυάζει τη διατήρηση ενός ιστορικού τοπόσημου της πρωτεύουσας με τη δημιουργία ενός σημαντικού πνεύμονα πρασίνου σε μία από τις πλέον πυκνοδομημένες περιοχές της Αθήνας.

Αλαφούζος - Λεωφόρος: Το μεγάλο νομικό εμπόδιο

Παρά τη θετική απήχηση που μπορεί να έχει η ιδέα σε σημαντικό μέρος της φίλαθλης κοινότητας, η υλοποίησή της μόνο εύκολη δεν μπορεί να θεωρηθεί. Το ισχύον Προεδρικό Διάταγμα του 2013 για τη Διπλή Ανάπλαση περιγράφει με σαφήνεια το πλαίσιο των παρεμβάσεων τόσο στον Βοτανικό όσο και στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια τροποποιήσεων.

Μάλιστα, νομικοί και τεχνικοί κύκλοι εκτιμούν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής του ίδιου του Προεδρικού Διατάγματος θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα σε ένα έργο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Για τον λόγο αυτό, ο πιθανότερος δρόμος για την προώθηση της πρότασης φαίνεται να περνά μέσα από παρεμβάσεις στον Νόμο Μπιρμπίλη του 2011, ο οποίος αποτέλεσε τη νομοθετική βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκε η Διπλή Ανάπλαση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος νόμος έχει υποστεί τροποποιήσεις. Στο παρελθόν έχουν γίνει αλλαγές που αφορούσαν το χρηματοδοτικό πλαίσιο του έργου, ενώ αντίστοιχες παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν και σε ζητήματα που σχετίζονταν με την αδειοδότηση, την παράδοση και τη λειτουργία των νέων αθλητικών εγκαταστάσεων στον Βοτανικό. Ωστόσο, η περίπτωση της Λεωφόρου παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες.

Μέχρι σήμερα, οι νομοθετικές μεταβολές δεν έχουν επηρεάσει τον περιβαλλοντικό πυρήνα του σχεδιασμού. Αντιθέτως, η διατήρηση τμημάτων του γηπέδου σε έναν χώρο που έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή πρασίνου από το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας, τη δεκαετία του 1980, δημιουργεί νέα δεδομένα και εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πολεοδομικό και περιβαλλοντικό ισοζύγιο πρασίνου της ανάπλασης. Αυτό σημαίνει ότι για να προχωρήσει το σχέδιο θα απαιτηθεί ένα σύνθετο πλέγμα νομοθετικών και πολιτειακών παρεμβάσεων, οι οποίες θα πρέπει να αντέξουν τόσο σε νομικό όσο και σε περιβαλλοντικό έλεγχο.

Πρόκειται για μια διαδικασία με αρκετές δυσκολίες και ανοιχτά μέτωπα, γεγονός που καθιστά αβέβαιο το τελικό αποτέλεσμα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συζήτηση για το μέλλον της ιστορικής έδρας του Παναθηναϊκού έχει ανοίξει εκ νέου και αναμένεται να απασχολήσει έντονα το επόμενο διάστημα, καθώς η αντίστροφη μέτρηση για τη μετακόμιση του συλλόγου στον Βοτανικό συνεχίζεται με χρονικό ορίζοντα το 2027.