Παπανικολάου Blog: Μετά τον Μπενίτεθ… τι; Ο πραγματικός κίνδυνος για τον Παναθηναϊκό

Η συζήτηση γύρω από τον Ράφα Μπενίτεθ έχει πάρει φωτιά. Σε μόλις τέσσερις μήνες παρουσίας του στον Παναθηναϊκό, η κριτική έχει ξεπεράσει τα όρια του φυσιολογικού, δημιουργώντας ένα κλίμα που μοιάζει να απειλεί όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και την επόμενη μέρα του συλλόγου. Μέσα σε μια σεζόν γεμάτη πίεση, συνεχείς αλλαγές και μια πρωτοφανή αλυσίδα τραυματισμών, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι αγωνιστικό. Είναι νοοτροπίας.

Η τοξικότητα που πνίγει τον Παναθηναϊκό

Εδώ και χρόνια, ο Παναθηναϊκός κουβαλά μια βαριά σκιά απογοητεύσεων. Αυτή η αρνητική νοοτροπία έχει ποτίσει κάθε επίπεδο του οργανισμού, δημιουργώντας μια μόνιμη αίσθηση ματαιότητας. Αυτή η «τοξική καταιγίδα» είναι σήμερα ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Μπενίτεθ, πολύ μεγαλύτερος από οποιοδήποτε αγωνιστικό ζήτημα.

Είναι λογικό να κρίνεται ένας προπονητής. Είναι μέρος της δουλειάς του. Οχι όμως αυτός ο πόλεμος που δέχεται ο Ισπανός από το «άχρηστος» μέχρι το «ξεπερασμένος» δεν έχει καμία σχέση με ποδοσφαιρική ανάλυση. Πρόκειται για μια διαδικασία αποδόμησης, συνειδητή ή ασυνείδητη, που δεν βοηθά κανέναν.

Ήταν σωστή η στιγμή που ανέλαβε;

Πολλοί αναρωτιούνται αν ο Μπενίτεθ έπρεπε να αναλάβει από το καλοκαίρι. Η απόφαση να έρθει νωρίτερα είχε λογική να γνωρίσει το ρόστερ, να προετοιμάσει το μέλλον, να χτίσει από τώρα τις βάσεις της επόμενης μέρας. Όμως αυτή η μεταβατική περίοδος έχει κόστος. Και το κόστος αυτό, σε μια ομάδα με τόσο εύθραυστη ψυχολογία, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο.

Ο Ισπανός δείχνει να δουλεύει με το βλέμμα στο αύριο

Πειραματίζεται, δοκιμάζει, ψάχνει λύσεις, γιατί άλλο το «πάμε για τίτλο» και άλλο χτίζουμε ομάδα για το μέλλον. Το συγκεκριμένο κομμάτι αγγίζει μια από τις πιο κρίσιμες πτυχές της παρουσίας του Ράφα Μπενίτεθ στον Παναθηναϊκό: τη σύγκρουση ανάμεσα στη μακροπρόθεσμη φιλοσοφία του και την άμεση ανάγκη για αποτελέσματα.

Ο Ισπανός είναι ένας προπονητής που έχει μάθει να λειτουργεί με στρατηγική βάθους χρόνου. Σε ομάδες όπως η Λίβερπουλ, η Ρεάλ Μαδρίτης, η Νιούκαστλ ή η Έβερτον, είχε την εμπειρία και την αυτοπεποίθηση να δουλεύει με το βλέμμα στο αύριο, χτίζοντας δομές, αυτοματισμούς και ταυτότητα. Αυτό ακριβώς προσπαθεί να κάνει και τώρα με τον Παναθηναϊκό. 

Οι τραυματισμοί που δεν έχουν προηγούμενο

Το συγκεκριμένο σημείο του κειμένου αγγίζει μια πραγματικότητα που συχνά υποτιμάται στη συζήτηση γύρω από τον Παναθηναϊκό, το μέγεθος και η συχνότητα των τραυματισμών που έχουν πλήξει την ομάδα φέτος. Δεν μιλάμε για μια απλή «κακή περίοδο». Μιλάμε για μια αλυσίδα απουσιών που έχει διαλύσει κάθε έννοια σταθερότητας, ρυθμού και συνέχειας.

Οι «πράσινοι» βρίσκονται σε μια κατάσταση όπου κάθε εβδομάδα αλλάζει η ενδεκάδα, όχι επειδή το θέλει ο προπονητής, αλλά επειδή αναγκάζεται. Κάθε τραυματισμός ανατρέπει το πλάνο της προηγούμενης εβδομάδας. Κάθε επιστροφή συνοδεύεται από έναν νέο παίκτη που μένει εκτός. Αυτό δημιουργεί ένα ντόμινο που δεν επιτρέπει στην ομάδα να αποκτήσει ταυτότητα, αυτοματισμούς ή σταθερό κορμό.

Σε τέτοιες συνθήκες, κανένας προπονητής στον κόσμο ούτε ο Μπενίτεθ, ούτε ο οποιοσδήποτε δεν μπορεί να χτίσει πραγματική συνοχή. Όταν το ρόστερ αλλάζει διαρκώς, όταν βασικοί παίκτες λείπουν για μεγάλα διαστήματα, όταν οι γραμμές δεν προλαβαίνουν να δουλέψουν μαζί, τότε η ομάδα λειτουργεί με… μπαλώματα. Και τα μπαλώματα δεν φτιάχνουν σταθερότητα.

Αυτό είναι κρίσιμο να το καταλάβει ο κόσμος

Γιατί η κριτική προς τον προπονητή συχνά αγνοεί το πιο βασικό δεδομένο, ότι ο Παναθηναϊκός φέτος δεν έχει παίξει ούτε για ένα μήνα με το ίδιο σύνολο διαθέσιμο. Δεν έχει υπάρξει περίοδος όπου ο Μπενίτεθ είχε όλους τους παίκτες του για να δουλέψει το πλάνο του. Κάθε εβδομάδα ξεκινά από την αρχή.

Και όταν μια ομάδα βρίσκεται ήδη σε μεταβατική φάση, με νέο προπονητή, νέα φιλοσοφία και νέα απαιτήσεις, οι συνεχείς τραυματισμοί λειτουργούν σαν φρένο σε κάθε προσπάθεια εξέλιξης. Δεν επιτρέπουν ρυθμό, δεν επιτρέπουν χτίσιμο, δεν επιτρέπουν σταθερότητα.

Ο Μπενίτεθ ως το μοναδικό ποδοσφαιρικό κεφάλαιο

Αυτή τη στιγμή, ο Ράφα Μπενίτεθ είναι το μοναδικό πραγματικό ποδοσφαιρικό κεφάλαιο που διαθέτει το «Τριφύλλι». Είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει όραμα, να εμπνεύσει, να χτίσει κάτι νέο. Αν χαθεί η πίστη του κόσμου σε αυτόν, ο σύλλογος επιστρέφει στο σημείο μηδέν.

Ο Μπενίτεθ χρειάζεται χρόνο. Μόλις τέσσερις μήνες δουλειάς δεν αρκούν για να αλλάξει μια ολόκληρη κουλτούρα. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, σταθερότητα και ένα περιβάλλον που δεν θα τον καταπίνει με την πρώτη δυσκολία. Μόνο έτσι ο Παναθηναϊκός θα μπορέσει να ξαναβρεί τον δρόμο του.